Хүн ам зүйн бодлого - Монгол Улс дэлхийн хаах нь явна вэ?

2011 оны ДЭМБ-ын статистикаар Монгол хүний дундаж нас 69 гээд дэлхийд 114-т жагсаж байна. Түүн дотор эрэгтэй хүнийх 65, эмэгтэй хүнийх 74. Энэ бол Монгол хүнд нэгийг бодогдуулахаар тааруу үзүүлэлт.
 

Монгол Улсын 60-аас дээш настны хүн амын тоонд эзлэх хувь 6-хан хувь байгаа нь дэлхийн дундаж 11%-иас даруй 5% бага байгаа бөгөөд НҮБ-ын гишүүн орны жагсаалтын 118-142-аар байрт орж байгаа үзүүлэлт болж байна. 

Сонирхуулахад Японд энэ тоо 30%, Итали, Германд 26% байж дэлхийд тэргүүлж байгаа бол Орост 18%, Хятадад хүн амынх нь 12% нь 60-аас дээш насныхан байдаг байна. Гэхдээ эдгээр тоонууд хэрэв залуу үе нь тэднээсээ олон болохгүй байвал буюу хүн амын бодит өсөлт алдагдан Япон, Итали шиг 15-аас доош насныханх нь нийт хүн амдаа эзлэх хувь нь 13-14% болоод явчихвал бүр аюултай. Өнөөдрийн байдлаар манай 15-аас доош насныхан хүн амын 26%-ийг эзлэж байгаа нь дэлхийн дундаж 27-той бараг адил байгаа нь боломжын үзүүлэлт ч хүн ам угаас цөөн манайх шиг орны хувьд дээшлүүлэх шаардлагатай зүйл гэж бодогдож байна.

Дээр дурьдсан хоёр индексээс гадна мөн орон бүрийн нийт иргэдийнх нь дундаж насыг тооцон гаргасан байдаг юм байна. Уг үзүүлэлтээс үзвэл Монгол Улсын нийт иргэдийн маань дундаж нас 26 бол Япон, Германчуудынх 44 гэсэн үзүүлэлтээр дэлхийд тэргүүлж байгаа бол сайн танил орнууд болох Оросууд 38, Солонгосчууд 37, Хятадууд 34 гэсэн дундаж настай яваа юм байна.  Нийт дэлхий дээр амьдарч байгаа 7 тэрбум хүмүүсийн дундаж нас 29 боловч Нигерия, Уганда, Замбия зэрэг орны иргэдийнх 15-16 нас байгаа нь харамсалтай. Дайн самуун, хөгжлийн дорой буурай байдал шууд хамааралтайгаас гадна байгаль цаг агаарын онцлог нь мөн нилээд нөлөөтөй байдаг болов уу гэсэн бодол төрж байна. 

Монголын үрс маш олон болтугай хэмээх уриатай зэрэгцэн ахмадуудаа хэрхэн өндөр наслуулах тухай нийгмийн бодлогоо үр ашигтайгаар тодорхойлох хэрэгтэй юм болов уу гэж бодогдлоо энэ бүх тоонуудын эцэст. 

Та бидний эцэг эх тун удалгүй, тэгээд бид ч өөрсдөө тодорхой хугацааны дараа "жаргалын жаран насны" босгыг алхах бусуу. 

Үнэхээр төр-иргэд хамтран ажиллахаас өөр аргагүй үйл хэрэг хүн ам зүйн үр ашигтай бодлого л байна да энэ дайн самуунгүй энх цагт. 

Сонгуулийн энэ жил мөнгө амласан намыг нь бус Монгол хүний амьдралыг уртасгах чиглэлд ажил хийж чадах эсэхийг нь харж сонголтоо хийвэл зөв мэт.

"Амлалт өгөгчид" буюу мөрийн хөтөлбөр гаргагчид уг пост-ыг уншихгүй байх л да, гэхдээ тэдэнд дамжуулж чадах нэгэн байвал хэлээд нэг үзээрэй. 

Мэдээллийн эх сурвалж: 
http://memorva.jp/ranking/unfpa/who_2011_population_15_60.php 
http://memorva.jp/ranking/unfpa/who_2011_life_expectancy.php 

2012.1.16