Дуурайх урлагийн орон - 物真似

Японы нийгмээс өөр ямар ч орны нийгэмд ажиглаж болох сайн ба саар зүйлсийн аль аль нь харагдана. Энэ орны нийгэм бусад олон орны л нэгэн адил шийдлээ хүлээж буй асуудал олонтой. Эдийн засаг нь хөгжөөд, хүн амынх нь "ёс зүй", харилцааны соёл дээшилсээр нь problem-free-society болсон уу гэвэл харин эндүүрэл. Зарим талаар нийгмийн асуудал нь бүр ч хүнд хэлбэрээр илрэн гараад байгаа мэт сэтгэгдэл хааяа төрдөг.

Тэгэхээр нийгэм нь хөгжин өөрчлөгдөхийн хирээр асуудлууд нь мөн хувьсан өөрчлөгддөг байх нь. Мэдээж тухайн нийгэмд хөгжлийн ямар ч хурдац, сорилтыг үл ажрах - хувьсахдаа удаан соёл, сайн муу зуршил, уламжлал байгаа нь бас ойлгомжтой. Ямар ч байсан нийгэм - асуудал - хөгжил гэсэн 3 ойлголтын аль аль нь бие биенээсээ хамааралтай хувьсагчид байж болох нь.

Харин Японы нийгмийн нэг онцлог нь дээрхи нийгэм - асуудал - хөгжил гэсэн 3 зүйлийн бий болж хоорондоо нөлөөл өгч өрнөх нь үйл явц нь нилээд хурдан. Яг л шинэ технологи, бүтээгдэхүүнүүд нь зах зээл дээрээ ар араасаа гарч ирээд үйлдвэрлэгдэхийн хирээр төдий чинээний хуучин бүтээгдэхүүн хэрэглээнээс гарч явж байгаа шиг нь энэ нийгэмийн асуудлууд нь хөгжлөө дагаад хувьсах нь хурдан. Мэдээжийн хэрэг зарим бүтээгдэхүүн олон жилийн дараа эргээд зах зээл дээр "моод" болон гарч ирдэг шиг шийдлээ хүлээн бүүр ужгарах асуудлууд ч олон байгаа байх. 

Энэ улсын нийгэм дотор тодорхой хугацаанд амьдраад үзэхэд Япончууд харийн орны соёл, эд зүйлс, бүтээгдэхүүн бүтээх арга барил, асуудлыг шийдвэрлэх бодлогыг маш чадварлаг өөрийн болгож ирсэн хүмүүс юмуудаа гэсэн нэг ерөнхий сэтгэгдэл төрөөд байгаа юм надад. Магадгүй тиймдээ ч технологийн хөгжлөөрөө дэлхийг тэргүүлэн оршин тогтнож байгаа ч юм билүү.

Гэхдээ ямар нэг зүйлийг шууд байгаагаар хуулбарлах чадварын тухай яриагүй байгааг минь та анзаарна уу. Харин бусдын ололттой талыг хэр сайн хуулбарлаж, хэрхэн зөв нутагшуулж чаддаг ард түмэн нь илүү хурдан өөрийн үйлдвэрлэлийн чадамжтай болдог юм биш байгаа гэсэн бодлынхоо талаар ярилцаж байгаа юм.

Үүнийг батлах зүйлс энэ орны хэл, урлаг гээд уг нийгмийн их олон хэсэгт байгааг хуулбарлах, дагаан дуурайх урлаг, дадал зуршил үндэстний хэмжээнд өргөн хүрээнд байршлаа олсон байгаа юм. Тухайлбал:

Хэлний тухайд: Япон хэл нь манай Монгол хэлтэй нэгэн адил Алтай язгуурын хэлний нэгд тооцогддог. Гэвч ханз хэрэглэдэг болсон нь сонин. Энэ хэлэнд ханз орж ирсэн түүх 5-р зуунтай холбогддог бөгөөд Солонгосоор дамжин Хятадаас орж ирсэн гэж яригддаг. Өөр өөр хэлбэл ханз бол Япончуудын "бусдаас авсан буюу нутагшуулсан зүйл" юм. Гэхдээ Японд хамт ном үзэж буй Хятад оюутнуудын яриа, сэтгэгдлийг сонсож байхад ч тэд энэ хоёр хэлний өөрийг ам уралдан ярьцгааж өгдөг гэхээр өөрийн онцлогтой болгон нутагшуулж чадсан нь харагдана. Хэдийгээр адил төсөөтэй дуудлагатай үг олон байдаг ч хэрэглэх хэлбэр, дан ханз болоод тэдгээрийн утгат нийлэмжүүдийн гаргах санаанууд нь өөр өөр болж ирэхийн зэрэгцээ Япон Хятад хоёр хэлний аялга, яриаг өрнүүлэх өнгө аяс нь тэс өөр юм. Хятад хэлэнд үндсэн 4 хөгөөр ялгаран аялга авдаг бол, Япон хэл нэгэн жигд аялгаар яриа өрнөдөг. Ханзнаас гадна өөр нэг жишээ гэвэл, Япон хэлэнд гадаад хэлнээс зээлсэн үгс маш их байдаг. Англи, Герман, Франц үгнүүд олон байдаг ба эднийгээ катагана буюу өөрсдийн галиг үсгээр буулган хэрэглэдэг.

Урлаг: хүний үйл хөдлөл, ярьж буй дуу тооныг дагах, мөн дууг яг хүн яаж дуулж байгааг нь дагах гэх мэт маш олон төрлийн урлагийн төрөлд Япончууд мөн гарамгай. Зурагтын хөтөлбөрөөр Гээноужин 芸能人 буюу Авъяастай гэгдэх нөхдүүд нь инээдмийн, цэнгээнт нэвтрүүлгүүдэд байнга орох бөгөөд тэдэн дотор нэртэй хүмүүсийг болон амьтан дурайгсад олон байдаг. Тэр онцгой чадвараараа тэд олонд танигдан нэрд гарцгаадаг. Зарим нь уг хүмүүс шиг нь ярьж дуулж, үйлдлүүд хийн үзэгчдийг баясгах бол, нэг хэсэг элдэв төрлийн амьтад дуурайцгаана. Яг л аваад хаяна. Мөн дунд нь дүр исгэгчид ч олон л до бас. Цуврал уралдаан тэмцээнүүд мөн өргөнөөр зохион байгуулагддаг бөгөөд үзэгчид нь ч амтшин үзээд л байна да. Харин тэдний дотроос хамгийн мундаг нь Аоки Руйжи гээд нэг залуу нь эрэгтэй, эмэгтэй, хөгшин залуу хамаарахгүй олон дуучны хоолойг маш адилхан дуурайн дуулсан үзүүлбэр. Та бичлэгийг нь үзэж болно.

Жирийн үдэшлэг дээр ч юмуу, найзуудаараа уулзалдахад бусдын үйлдэл, яриаг дуурайн хөгжилдөцгөөх нь ч бий бас Япон залуус. Мөн "манга" буюу зурагт номнууд, анимэйшны хоолойг дуу оруулах нилээд нарийссан томоохон урлагийн нэг төрөл болж хөгжсөн байгаа Японд. Энэ мэт олон урлагийн төрлүүдээр дамжин хүмүүст бусдыг хэрхэн сайн дуурайх вэ гэдэг бодол бас хүн бүрт хүрдэг ч байж болох юм. Тэгээд энэ нь тэр үйлдвэрлэл, бусдын тэргүүн туршлагыг өөрийн нутагтаа төлөвшүүлэхэд хялбр болгодог байж магадгүй л юм. Дөнгөж хэдхэн өдрийн өмнө бас нэгэн шинэ нөхрийн тухай үзсэн нь Иккокуу гээд амаа ангайхгүйгээр өөрөө дуулж, хүүхэлдэйг дуулж байгаа мэт харагдуулдаг үзүүлбэр. 

Шашны тухай ярихад ч бас нилээд сонин. Энэ оронд Шинто, Буддын шашин хоёр зэрэгцэн орших боловч яг нэгийг нь ер онцлохгүй. Мөн олон бурханг хүлээн зөвшөөрдөг бөгөөд эд юм бүхэнд бурхан байдаг гэдэг үзэлтэй. Өдөр тутмын амьдралд нь Шинто нь арай гол байр эзлээд байх шиг байдаг бол бурхан болоочыг алсын замд нь үдэх ёслол зэрэг дээр бол Бурханы шашныг дагаад байх шиг байгаа юм. Мөн сүүлийн үеийн бас нэг сонин юм нь Христ биш мөртлөө Кристмасыг өргөнөөр тэмдэглэж байгаагаас гадна, Христийн сүмд хуримаа хийх залуус олширсон гэсэн. Тэр бүү хэл нэгэн бурханы шашны лам хүртэл 5-6 жилийн өмнө Христийн сүмд хуримласан нь шуугиан тариад өнгөрч байсан гэж байгаа юм. Тэгэхээр Япончууд шашныг арай хөнгөхөн /гэхдээ үнэхээр шүтлэгтэй хүмүүс/ авч үзэж, гол нь "даган баясах" сонирхол нь илүү өндөр байдаг ч юм шиг. 

Төгсгөлд нь, бичвэрийн эхэнд дурьдсан шиг ямар ч оронд нийгмийн асуудал, шийдвэрээ хүлээж буй зүйлс олон байгаа. Харин түүнийг шийдвэрлэх хурд, чадвар нь ард иргэдийнх нь өдөр тутмын амьдрал дунд, соёл нийгмийн хандлагаар нь тодорхойлогддог юм биш байгаа гэж бодогдлоо до. 

дуусаагүй эргэцүүлэл 1.